5:22 صبح | ۱۳۹۸ چهارشنبه ۳۰ مرداد
کد خبر: 59937 تاریخ انتشار: ۱۳۹۸ يکشنبه ۲۳ تير - 10:03 صبح ارسال به دوست نسخه چاپی
در نشست حزب جمهوریت ایران اسلامی

تحزب افراد را به شهروند تبدیل می کند

در کشاکش دموکراسی و ساختار سیاسی مقتدر، احزاب در ایران یا دولتی می شدند یا با حوزه غیر قانونی رانده می شدند. ساختار نظام سیاسی یکی از مشکلاتی است که تحزب با آن دست به گریبان بود. به گواهی تاریخ در مورد حزب به عقب برنگشته ایم بلکه کند پیش رفتیم. در جمهوری اسلامی با تصویب دو قانون سال های ۶۰ و ۹۵ به تدریج شاهد رشد نسبی حزب هستیم.

استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران با بیان کارکردهای مختلف حزب، گفت: حزب در مفهوم مدرن، ماشینی است که انسان را وارد خودش می کند و به عنوان شهروند به جامعه تحویل می دهد.


«داود فیرحی» عصر شنبه در نشست دفتر حزب در حال تاسیس «جمهوریت ایران اسلامی» در تهران گفت: حزب پدیده مدرنی است و سابقه طولانی در کشورمان ندارد. احزاب سیاسی به تدریج از درون انجمن ها، پارلمان و نمایندگان مجلس دوم شکل گرفت بنابراین احزاب سابقه ای بیش از ۱۱۵ تا ۱۱۷ سال ندارند.
وی با بیان اینکه احزاب از نظر درونی و بیرونی دچار آسیب هستند، خاطرنشان کرد: مجلس اگر چه بسیاری از مفاهیم مدرن چون انتخابات، نمایندگان، قانون اساسی و حزب را بسط داد اما هرگز نتوانست ساختار نظام سیاسی را تغییر دهد. نهاد حزب اگر چه نتوانست رواج یابد اما به عنوان مفهومی مدرن، متفکران را بر آن داشت حزب تاسیس کنند و این ایده را مطرح کنند که حزب لازمه مجلس است.
استاد فقه سیاسی دانشگاه تهران اظهار داشت: در کشاکش دموکراسی و ساختار سیاسی مقتدر، احزاب در ایران یا دولتی می شدند یا با حوزه غیر قانونی رانده می شدند. ساختار نظام سیاسی یکی از مشکلاتی است که تحزب با آن دست به گریبان بود. به گواهی تاریخ در مورد حزب به عقب برنگشته ایم بلکه کند پیش رفتیم. در جمهوری اسلامی با تصویب دو قانون سال های ۶۰ و ۹۵ به تدریج شاهد رشد نسبی حزب هستیم.
فیرحی عنوان داشت: یکی از مشکلات حزب در محیط پیرامونی، مقاومت ساختار سیاسی با مفهوم دموکراتیک حزب است. مشکل دیگر فرهنگ سیاسی جامعه است. جامعه ما مقابل حزب "گارد" می گیرد و عضویت در حزب را امتیاز قلمداد نمی کند. نخبگان مذهبی، حزب را وحدت شکن و عامل تفرقه می دانند. فرهنگ سیاسی ما هنوز این موارد را دارد و نخبگان مذهبی ما درک روشنی از مفهوم مدرن حزب ندارند.
وی اضافه کرد: حزب در مفهوم مدرن، ماشینی است که انسان را وارد خودش می کند و به عنوان شهروند تحویل می دهد. حزب کارکردی آموزشی، فرهنگی، اقتصادی، خانوادگی و اجتماعی دارد.
استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران افزود: نخبگان ما به مقتضیات مدرن توجهی ندارند آخرین فردی که با حزب مخالفت کرد، آیت الله مصباح یزدی بود که می گفت دولت نهم و دهم را می شود با هیات ها اداره کرد.
فیرحی یادآور شد: در اکثر کشورهای مهم دنیا بیشتر بودجه به احزاب داده می شود و راهکاری هم دارند که در مصرف بودجه دچار فساد نشوند و احزاب به عنوان دولت سایه و دولت دوم فعالیت می کنند.
وی گفت: از آسیب های حزب در ایران به فرهنگ سیاسی ارتباط دارد. تلقی اینکه حزب عامل تفرقه است موجب حزب ستیزی و گرایش ضد مدرن در جامعه شده است.
عضو هیات علمی دانشکده علوم سیاسی تهران پس از ساختار و فرهنگ سیاسی، سومین مشکل محیطی را فقدان آگاهی شبکه نظام قانونگذار دانست و گفت: قانونگذاران قانون را مجزا تلقی می کنند مثلاً قانون انتخابات ما ربطی به احزاب ندارد و… دوم اینکه نهادهای مجری و ناظر انتخابات، نامزدها را فردی، غیرحزبی و سنتی می دانند.
فیرحی اظهار داشت: در حوزه درون حزبی، تشکیلات در ایران با مشکلاتی چون ابهام، تضاد یا تناقض در مرامنامه ها یا جهت گیری ها مواجه است و احزاب معمولاً مرامنامه های روشنی ندارند. دومین مشکل درونی، قانون آهنین الیگارشی است بطوریکه افراد به تدریج به شکل اشراف در تشکیلات ظهور می کنند و مانع روند دموکراتیک در آن می شوند.
وی بیان کرد: یکی از آسیب های تحزب در ایران، شیخوخیت و شخصی شدن احزاب و قبیله گرایی است. اگر گردش نخبگان در حزب نباشد تشکیلات توان بازسازی خود را نخواهد داشت و به تدریج مرکزنشینان به رهبران قوم تبدیل می شوند و وقتی حزب شخصی شود به محفل و گعده تبدیل می شود.
این کارشناس سیاسی سومین مشکل درونی را برنامه های حزبی دانست و خاطرنشان کرد: برنامه حزبی ابتدا از پیشنهاد شروع می شود و پس از پلن و برنامه ریزی به سازوکار اجرا تبدیل می شود. در برنامه به چشم انداز و نیروهای حامل و اولویت بندی مواجه هستیم. مرامنامه هر حزب باید سه ویژگی داشته باشد ساده، الزام آور و دارای شبکه توجیهی باشد.
فیرحی با اشاره به اینکه احزاب مدرن ماهیتی ملی دارند، گفت: احزاب کشورهای اسلامی بر اثر وحدت و همچنین میراث مارکسیسم بی جهت میل به فعالیت های فراملی دارند. مثلاً تا زمانی که AK PARTY ترکیه در سطح ملی فعالیت می کرد موفق بود اما از وقتی که وارد اتفاقات خاورمیانه شد موفقیت گذشته خود را از دست داد.
وی اظهار داشت: در کتاب "فقه و حکمرانی حزبی" شکل صحیح سامان تحزب را توضیح داده ام. از مقدمات فعالیت حزبی محل فعالیت، سیاست رقابتی، نظام انتخابات آزاد، موازنه قدرت و اطلاعات، بی طرفی محض داوران است. حزب عُرفا این ویژگی را دارد و اگر این موارد را داشته باشد دارای جاذبه می شود و علاوه بر هزینه، آورده نیز خواهد داشت.
فیرحی نخستین رکن هر حزب را اعضا یا سرمایه انسانی دانست و افزود: هرچقدر اعضا کیفی و ورزیده باشند اعتبار حزب بالا می رود. دومین رکن سازمان است که هم خطرناک و هم مفید است. تشکل انرژی اعضا را به شکل تصاعد هندسی افزایش می دهد.
وی ادامه داد: سومین رکن مرامنامه، چهارمین رکن وجود اراده قدرت سیاسی و پنجمین رکن هم برنامه حزبی است که شبیه قوانین یا مجالس قانونگذاری نسبت به قانون اساسی است.
فیرحی تاکید کرد: اگر حزب یکسری بایدها را رعایت نکند حزب نیست. ائتلاف کار حزب است نه اتحاد. حزب وارد ائتلاف می شود ولی مرزهای آن روشن است. حزب نباید در مرامنامه تناقض داشته باشد و اعضا هم نباید در احزاب متعدد عضویت داشته باشند.


نظر شما
نام:
پست الکترونیکی:  
نظر شما:  
کد امنیتی: