7:20 عصر | ۱۳۹۹ سه شنبه ۱۳ خرداد
کد خبر: 62313 تاریخ انتشار: ۱۳۹۸ دوشنبه ۲۸ بهمن - 5:57 عصر ارسال به دوست نسخه چاپی

آیا مجلس یازدهم به دست تندورها می‌افتد؟

تحریم انتخابات از سوی اکثر احزاب اصلاح‌طلب موجب شد ترکیب مجلس نهم کاملا به سود اصول‌گرایان باشد و تعداد انگشت‌شماری از اصلاح‌طلبان شاخص به مجلس راه پیدا کنند. در این دوره مجلس از حوزه انتخابیه تهران علاوه بر کاندیداهای جبهه متحد اصولگرایان،‌ ۱۱ کاندیدای جبهه پایداری به همراه علی مطهری از صدای ملت و علیرضا محجوب از جبهه مردمسالاری به مجلس راه یافتند.

کمتر از یک هفته به انتخابات مجلس یازدهم باقیست؛ انتخاباتی که تکلیف کرسی‌های سبز بهارستان را تا چهار سال آینده معلوم خواهد کرد. اما سوال اینجاست آیا با عقب نشینی بخشی از اصلاح‌طلبان برای ارائه لیست انتخاباتی در پایتخت و گمانه‌زنی‌ها در مورد میزان مشارکت مردم در انتخابات، قرار است مجلس آینده به دست تندروها بیفتد؟

در هفته‌های گذشته این اصلاح‌طلبان بودند که بیشترین گمانه‌زنی را در مورد غلبه تندروها بر مجلس آینده مطرح کردند که البته این پیش‌بینی در پی اعتراض به روند بررسی صلاحیت کاندیداهای انتخابات مجلس یازدهم و حذف برخی چهره‌های اصلاح‌طلب از گردونه رقابت‌های انتخاباتی شکل گرفت.
مجلس هفتم؛ در اختیار اصولگرایان
اما سابقه حضور تندروها در چند دوره گذشته مجلس چندان دور نیست. در جریان انتخابات مجلس هفتم و پس از ردصلاحیت گسترده اصلاح‌طلبان که در پی تحصن نمایندگان مجلس ششم صورت گرفت،‌ جمعی از اصلاح‌طلبان دست به تحریم انتخابات زدند و برخی دیگر نیز حضور منفعلانه‌ای در این دوره از انتخابات داشتند. در نهایت اقلیتی از اصلاح‌طلبان عموما از شهرستان‌ها وارد مجلس شدند و مابقی مجلس در اختیار اصولگرایان قرار گرفت.
در این دوره ۲۹ نفر از نمایندگان منتخب مجلس از حوزه انتخابیه تهران از ائتلاف آبادگران بودند و تنها علیرضا محجوب به عنوان چهره اصلاح‌طلب تهران در مجلس هفتم شناخته می‌شد.
البته مجلس اصولگرای هفتم به ریاست حدادعادل که در مجلس ششم رییس فراکسیون اقلیت بود را نمی‌توان مجلسی تندرو دانست. در این دوره مجلس چهره‌هایی مثل عماد افروغ، سعید ابوطالب، محمد خوش‌چهره، حسن سبحانی و امیررضا خادم از بین اصولگرایان راه خود را از آنها جدا کردند و فراکسیون اصولگرایان مستقل را که طیف سیاسی‌شان معتدل‌تر بود تشکیل دادند.
مجلس هشتم؛ ظهور یک فراکسیون تندرو
مجلس هشتم اما داستان متفاوت‌تری داشت؛ اصلاح طلبان در انتخابات مجلس هشتم با دو تابلوی جداگانه یعنی ستاد ائتلاف اصلاح طلبان با محوریت سیدمحمد خاتمی و حزب اعتماد ملی با راهبری مهدی کروبی وارد عرصه رقابت سیاسی شدند. اما ردصلاحیت چهره‌های اصلاح‌طلب در تهران و شهرستان‌ها باعث شد اصلاح‌طلبان در بسیاری از حوزه‌ها کاندیدایی نداشته باشند تا طرفداران خود را به حضور حداکثری در پای صندوق های رای ترغیب کنند.
میزان مشارکت مردم در حوزه انتخابیه تهران در دوره هشتم مجلس به صورت چشمگیری کاهش یافت تا جایی که انتخابات در تهران به دور دوم کشیده شد و نهایتا در پایتخت ۲۹ کاندیدای جبهه متحد اصولگرایان و علیرضا محجوب کاندیدای اصلاح‌طلب به مجلس راه یافتند.
در این دوره مجلس برای اولین بار رییس مجلس از بین نمایندگان تهران نبود. علی لاریجانی با سابقه وزارت ارشاد، ریاست سازمان صداوسیما و دبیری شورای عالی امنیت ملی از حوزه انتخابیه قم به مجلس هشتم راه یافت و برای سه دوره متوالی در مجلس ریاست نهاد قانون‌گذاری کشور را به دست گرفت.
در مجلس هشتم عرصه برای حضور تندروها فراهم‌تر بود. در این دوره مجلس چهره‌هایی مثل روح الله حسینیان، مرتضی آقاتهرانی و علی اصغر زارعی به عنوان نمایندگان حامی دولت وقت(احمدی‌نژاد) فراکسیون انقلاب اسلامی را بنا کردند؛ فراکسیونی که مقدمه‌ای برای پایداری‌ها(جبهه‌ پایداری) در سال‌های بعد بود.
مجلس نهم؛ قدرت گرفتن پایداری‌ها
انتخابات دوره نهم مجلس شورای اسلامی نیز در حالی در اسفند سال ۹۰ برگزار شد که مشارکت اصلاح‌طلبان در این دوره از انتخابات مجلس نیز تحت‌الشعاع وقایع سال ۸۸ و بازداشت چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب قرار گرفت.
احزاب اصلاح‌طلب جبهه مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، اعتماد ملی، مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، مجمع روحانیون مبارز و حزب کارگزاران سازندگی لیستی برای انتخابات مجلس نهم ارائه ندادند و تنها جبههٔ مردم‌سالاری و خانه کارگر اقدام به معرفی کاندیدا کردند.
 در این انتخابات اصولگرایان هم چنددسته شدند و چندین فهرست ارائه کردند که فهرست جبههٔ متحد اصولگرایان و جبههٔ پایداری انقلاب اسلامی مهم‌ترین آن‌ها بود.
تحریم انتخابات از سوی اکثر احزاب اصلاح‌طلب موجب شد ترکیب مجلس نهم کاملا به سود اصول‌گرایان باشد و تعداد انگشت‌شماری از اصلاح‌طلبان شاخص به مجلس راه پیدا کنند. در این دوره مجلس از حوزه انتخابیه تهران علاوه بر کاندیداهای جبهه متحد اصولگرایان،‌ ۱۱ کاندیدای جبهه پایداری به همراه علی مطهری از صدای ملت و علیرضا محجوب از جبهه مردمسالاری به مجلس راه یافتند.
جبهه پایداری به عنوان طیف تندروی اصولگرا در مجلس نهم قدرت گرفت و در مجموع با در اختیار گرفتن ۸۲ کرسی از ۲۹۰ کرسی مجلس در تصمیم‌گیری‌های مجلس نهم ایفای نقش کرد.
مجلس دهم؛ بازگشت اصلاح‌طلبان و برقراری‌ گفت‌وگو
اما در انتخابات مجلس دهم اوضاع برای اصلاح‌طلبان تغییر کرد. روی کارآمدن دولت حسن روحانی در سال ۹۲ امیدی را در بین اصلاح‌طلبان ایجاد کرده بود. در همین راستا اصلاح‌طلبان به صورت سازمان‌یافته‌تر وارد عرصه رقابت‌های انتخاباتی شدند. اگرچه این بار هم اصلاح‌طلبان از ردصلاحیت‌ها در امان نماندند اما این امر باعث انفعال آنها نشد. شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان در برخی حوزه‌ها از جمله تهران به دلیل ردصلاحیت چهره‌های شاخص فراخوان داد و نهایتا در ائتلاف با اعتدالیون لیست امید را ارائه کرد؛ فهرستی که مورد حمایت هاشمی رفسنجانی، حسن روحانی، حسن خمینی و سید محمد خاتمی قرار گرفت و نهایتا با انتشار پیام ویدیویی رییس دولت اصلاحات -که بعدها با کلیدواژه «تکرار می‌کنم» معروف شد- به پیروزی نسبی دست یافت.
در جریان انتخابات مجلس دهم لیست سی‌نفره امید در تهران رای آورد. این برای اولین بار بود که یک فهرست سیاسی در پایتخت به طور کامل پیروز می‌شود.
در کل کشور ۱۵۸ نفر با لیست امید به مجلس دهم راه یافتند و میثاق‌نامه‌ای را امضا کردند، اگرچه بعدتر با تشکیل فراکسیون امید این تعداد ریزش کرد و به حدود ۱۰۰ نفر رسید. در این دوره تعداد کاندیداهای پیروز جریان پایداری به ۲۰ تا ۲۴ نفر ریزش کرد.
نهایتا تشکیل فراکسیون مستقلین در کنار دو فراکسیون امید و فراکسیون نمایندگان ولایی نشان داد که اصلاح‌طلبان نتوانسته‌اند اکثریت مجلس دهم را در اختیار بگیرند اما حضور ۱۰۰ نماینده اصلاح‌طلب در مجلس آن هم پس از سه دوره متوالی غیبت اصلاح‌طلبان غنیمتی برای این جریان بود و مجلس دهم را به فضایی برای گفت‌وگوی جریان‌های مهم سیاسی کشور تبدیل کرد؛ اعضای فراکسیون امید در این دوره همچنین گفت‌وگوی ملی را کلید زدند.
حالا مجددا در آستانه انتخابات مجلس به نظر می‌رسد سخن گفتن از قهر با صندوق رای یا تحریم انتخابات با وجود تجربه‌های گذشته بازگشت به عقب است، بازگشت به دوره‌هایی از مجلس که در آن صدای طیف اقلیت تندرو اما پرهیاهو به گوش مردم می‌رسید؛ اقلیتی که به جرات می‌توان گفت تعریفی انحصاری از منافع ملی ارائه کردند. آیا مردم این بار جلوی نفوذ تندورها به مجلس را می‌گیرند؟
 


نظر شما
نام:
پست الکترونیکی:  
نظر شما:  
کد امنیتی: